Kira depozitosu en fazla ne kadar olabilir?

Üç aylık sınır neyi kapsar?

Türk Borçlar Kanunu'nun 342. maddesi, sözleşmeyle kiracıya güvence verme borcu yüklenmişse bu güvencenin üç aylık kira bedelini aşamayacağını söyler. Aylık kira 25.000 TL ise istenebilecek en yüksek depozito 75.000 TL'dir.

Kanun 'kira bedeli' der. Aidat, ısınma ve su gibi yan giderler kira bedelinden ayrı kalemlerdir; sınırı hesaplarken sözleşmede yazan aylık kira esas alınır.

Sınır, evle birlikte kullanıma verilen eşyalar için de geçerlidir. Kanun, konut kiralarına ilişkin kuralların bu eşyalara da uygulanacağını açıkça belirtir (TBK m. 339). Yani eşyalı bir daire için de üç aylık kiradan fazla güvence istenemez.

Depozito elden verilebilir mi?

Kanunun öngördüğü yol, paranın ev sahibinin onayı olmadan çekilemeyecek bir vadeli tasarruf hesabına yatırılmasıdır. Güvence olarak senet gibi kıymetli evrak verilecekse bu evrak bir bankaya depo edilir.

Uygulamada depozitonun elden ya da doğrudan ev sahibinin hesabına gönderildiği sık görülür. Bu durumda kanunun bankaya bağladığı koruma devreden çıkar ve iade büyük ölçüde ev sahibinin tutumuna kalır.

Depozitoyu banka hesabı dışında verecekseniz en azından tutarı, tarihi ve 'depozito' açıklamasını içeren bir banka dekontu ya da imzalı makbuz alın. Kira sözleşmesine de tutarı yazdırın.

Banka depozitoyu ne zaman geri verir?

Bankadaki güvence ancak şu hallerde geri verilir:

• Kiracı ve ev sahibi birlikte rıza gösterirse,
• Bir icra takibi kesinleşirse,
• Kesinleşmiş bir mahkeme kararı varsa,
• Ev sahibi, sözleşmenin bitiminden sonraki üç ay içinde kiracıya karşı dava açtığını veya takip başlattığını bankaya yazılı olarak bildirmemişse; bu durumda banka kiracının istemi üzerine parayı iade etmek zorundadır.

Son madde kiracı için önemlidir: ev sahibi üç ay içinde harekete geçmezse kiracı depozitosunu bankadan doğrudan isteyebilir. Ayrıntılar için depozito iadesi rehberimize bakabilirsiniz.

Sözleşmeye ne yazılmalı?

• Depozitonun tutarı ve kaç aylık kiraya denk geldiği,
• Paranın hangi bankada, kimin adına açılan hangi hesapta tutulacağı,
• Evin teslim alındığı andaki durumunu gösteren tutanak veya fotoğrafların sözleşmenin eki olduğu,
• Çıkışta ortak kontrol yapılacağı ve iadenin nasıl yapılacağı.

Sözleşmenin diğer maddeleri için kira sözleşmesi kontrol listemize göz atabilirsiniz.

Depozito yerine başka seçenek var mı?

Kanun güvence istenmesini zorunlu tutmaz; taraflar hiç depozito kararlaştırmayabilir. Son yıllarda kiracının nakit yerine aylık bir bedel ödediği güvence modelleri de konuşuluyor. Bu modellerin nasıl çalıştığını ve nelere dikkat etmek gerektiğini depozitosuz kiralama yazımızda anlattık.

Sıkça sorulan sorular

Ev sahibi dört aylık depozito isterse ne olur?

Kanun güvencenin üç aylık kirayı 'aşamayacağını' söyler. Bu nedenle aşan kısım için yapılan anlaşma geçerli sayılmaz ve kiracı fazlasını geri isteyebilir. Anlaşamazsanız dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.

Depozito son ayın kirasına sayılabilir mi?

Kanunda kiracıya böyle bir hak tanınmamıştır. Depozitonun son kiraya mahsup edilmesi ancak tarafların açıkça anlaşmasıyla mümkündür; bunu yazılı yapmanız iyi olur.

Depozito sınırı işyerleri için de geçerli mi?

Evet, TBK m. 342 konut ve çatılı işyeri kiralarını birlikte düzenler. Kiracısı tacir veya şirket olan işyerleri için geçmişte farklı bir geçici kural uygulanmıştı; işyeri kiralarında ayrıca hukuki destek almanız önerilir.