Depozito iadesi nasıl alınır? Adım adım rehber

1. Girişte kanıt toplayın

İade tartışmalarının çoğu, evin ilk halinin kanıtlanamamasından çıkar. Anahtarı aldığınız gün her odanın, duvarların, zeminlerin, beyaz eşyaların ve dolapların tarihli fotoğraf veya videosunu çekin.

• Demirbaş listesini (kombi, ocak, dolap, perde vb.) ve mevcut kusurları yazan bir teslim tutanağı hazırlayın.
• Tutanağı iki taraf da imzalasın ve sözleşmenin eki olsun.
• Sayaç değerlerini (elektrik, su, doğalgaz) not edin.

2. Olağan eskime ile hasarı ayırın

Kanuna göre kiracı, evi teslim aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür; ancak sözleşmeye uygun kullanımdan doğan eskime ve bozulmalardan sorumlu değildir (TBK m. 334).

• Olağan eskime örnekleri: yıllar içinde solan boya, normal kullanımla aşınan parke, eskiyen conta ve fayans derzleri.
• Hasar örnekleri: kırılan kapı veya cam, duvara açılan büyük delikler, su taşmasıyla bozulan zemin, özensiz kullanımla bozulan beyaz eşya.

Aynı maddeye göre kiracının, sözleşmeye aykırı kullanmadan doğan zararlar dışında, çıkışta ayrıca tazminat ödeyeceğini önceden taahhüt ettiği anlaşmalar geçersizdir. 'Çıkışta her durumda boya parası kesilir' gibi maddeler bu nedenle tartışmalıdır.

3. Çıkışta ortak kontrol yapın

Kanun, ev sahibinin geri verme sırasında evi gözden geçirmesini ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ona yazılı olarak bildirmesini ister (TBK m. 335). Bu yüzden anahtarı teslim ederken birlikte gezin ve sonucu tutanağa geçirin.

• Girişteki fotoğraflarla karşılaştırarak yeni hasar olup olmadığını yazın.
• Ev sahibi kesinti istiyorsa kalemi ve tutarı tutanağa yazdırın.
• Anahtar teslim tarihini ve son sayaç değerlerini ekleyin.

4. Para bankadaysa

Depozito kanundaki gibi vadeli bir hesaba yatırıldıysa, iki tarafın birlikte talimatıyla çekilebilir. Ev sahibi onay vermez ve sözleşmenin bitiminden sonraki üç ay içinde size karşı dava açtığını veya icra takibi başlattığını bankaya yazılı bildirmezse, banka sizin istemenizle parayı iade etmek zorundadır (TBK m. 342).

5. Para elden verildiyse

1. İade talebinizi yazılı yapın (e-posta, mesaj veya noter ihtarnamesi). Tarihi ve tutarı belirtin.
2. Ev sahibi kesinti yapıyorsa gerekçesini ve belgesini isteyin.
3. Anlaşamazsanız dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız zorunludur. Süreci arabuluculuk rehberimizde anlattık.
4. Arabuluculukta da anlaşma olmazsa son tutanakla sulh hukuk mahkemesinde dava açabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Ev sahibi depozitodan boya parası kesebilir mi?

Boya olağan kullanımla eskidiyse kiracı bundan sorumlu değildir (TBK m. 334). Duvarda kiracının neden olduğu bir hasar varsa bu zararın karşılanması istenebilir. Kesintinin dayanağını ve tutarını yazılı isteyin.

Depozito ne kadar sürede iade edilmeli?

Elden verilen depozito için kanunda ayrı bir iade süresi yoktur; borç sözleşme sona erip ev teslim edildiğinde muaccel hale gelir. Bankadaki güvence için ise ev sahibine sözleşmenin bitiminden itibaren üç aylık süre tanınmıştır.

Ev sahibi hiç cevap vermiyorsa ne yapmalıyım?

Talebinizi noter ihtarnamesiyle yazılı olarak yineleyin, ardından arabulucuya başvurun. Arabuluculuk kira uyuşmazlıklarında dava şartıdır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir.